Image 01 Image 02 Image 03 Image 04 Image 05 Image 06 Image 07
Sage
Tielt

Tanneken Sconyncx

Standbeeld van Tanneken Sconyncx

Rond 1600 moest je maar een beetje ongewoon én vrouw zijn om van hekserij te worden beschuldigd. Zo ook Anna De Coninck. Zij werd geboren omstreeks 1560 in Gottem (bij Dentergem). Ze was gehuwd met Thomas Vander Meulen. Het gezin telde drie zonen en een dochter. Tanneken werd ervan beschuldigd een heks te zijn.

Ze werd reeds enkele jaren achtervolgd door haar slechte faam als tooveresse of heks, toen ze zich op 24 maart 1600 liet onderzoeken door E.H. Jeronimus Rade om zich van die smet te zuiveren. Deze laatste gaf haar een attest waaruit bleek dat Tanneken niet was wat de geruchten wilden laten geloven.

Niettemin bleven de verdachtmakingen aanhouden. Onder impuls van Hubrecht Meganck, baljuw van de heerlijkheid Ter Beke te Gottem werd ze uiteindelijk op 16 december 1602 een eerste maal ondervraagd. De baljuw wilde deze beschuldigingen hard maken, daarvoor had hij misschien zijn eigen redenen. Had hij niet vruchteloos geprobeerd Tanneken te verleiden? Ontgoocheld zon hij op wraak. Bovendien was Tanneken vrij begoed. Indien hij een proces met veroordeling kon forceren werd hij vergoed voor de moeite (proceskosten) met een reusachtige hap uit het verbeurde bezit van zijn slachtoffer. En zo gebeurde…

Op kerstavond 1602 werd Tanneken opgesloten in de gevangenis van Tielt, op de hoek van de Hoog- en de Sint-Jansstraat (Tielt was de hoofdplaats van de Roede van Tielt, waartoe Gottem behoorde). Op 30 december werd Tanneken door baljuw Meganck bij de schepenbank officieel beschuldigd van hekserij. Na diverse ondervragingen en martelingen voor de vierschaar van Ter Beke, stierf Tanneken op maandag 2 juni 1603 ten gevolge van dagenlange folteringen.

De Tieltse chirurgijn Salomon Marcx attesteerde op medische gronden dat het de duivel zelf was die Tanneken gedood had tijdens de bloedige ondervragingen in de Tieltse hallentoren. Haar lichaam werd in ongewijde grond begraven in Gottem dicht bij een vijver. Sindsdien heet die vijver ook nu nog: de heksenput.

***

Het standbeeld "Tanneken Sconycx" op de Tielste markt is een creatie van Jef Claerhout (°Tielt 1937). Het werd onthuld te Tielt op 11 november 1994.

© 2018 Filip Gybels